Connect with us

Jamii

Udadisi na ukweli vitainusuru jamii na habari za uongo

Published

on

Katika kukabiliana na habari za uongo zinazosambazwa katika jamii, Watanzania wametakiwa kutumia taarifa zilizothibitishwa na vyanzo vya habari vinavyotambulika kisheria.

Kutokana na kukuwa kwa teknolojia ya mawasiliano, baadhi ya watu duniani wanatumia fursa hiyo kutengeneza habari za uongo (Fake News ) ambazo zina lengo la kupotosha au kuibua taharuki na kuathiri  watu katika jamii.

Waziri wa Habari, Utamaduni, Michezo na Sanaa, Dkt. Harrison Mwakyembe akizungumza katika mdaharo ulioandaliwa na Idhaa ya Kiswahili ya Dutch Velle (DW), amesema habari za uongo ni zile ambazo hazijapitia mchakato wa kitaalamu na kuchujwa maudhui yake mpaka kumfikia mtumiaji ambaye ni mwananchi wa kawaida. Anaeleza kuwa habari hizo zisipodhibitiwa zinaweza kusababisha madhara kwa wananchi na kuvuruga utaratibu wa kuishi katika jamii.

“ Ili taarifa iwe habari inakuwa imepitia mchakato wa aina fulani, kuchujwa na kuhakikiwa lakini information ni taarifa za ujumla” amesema Dkt. Mwakyembe na kuongeza kuwa,

“Kutokana na kukua kwa utandawazi taarifa za uongo zimeongezeka. Tunahitaji kujenga misingi yetu ya kitaifa ili kuepuka athari za taarifa za uongo”

Licha ya taarifa za uongo kusambazwa na vyombo vya habari, mitandao ya kijamii kama njia rahisi na ya haraka ya kupata taarifa inatajwa kutumiwa kusambaza taarifa za uongo ambazo zinalenga kupotosha ukweli wa mambo kwa manufaa ya watu wachache kujipatia faida au umaarufu.

“Naomba niulize hivi mitandao ya kijamii ni vyombo vya habari? Jibu langu ni hapana hivyo ni vyombo vya taarifa. Taarifa za mitandao ya kijamii zikifikia vyombo vya habari na zikifanyiwa mchakato ndio zinakuwa habari” amesema Dkt. Mwakyembe.

Hivi karibuni Shirika la Utangazaji Tanzania (TBC) liliingia katika mtego wa kutangaza habari ya uongo iliyokuwa imewekwa kwenye mitandao ambapo ilikuwa inaeleza kuwa Rais wa Marekani Donald Trump amempongeza Rais John Magufuli kwa kazi nzuri ya kupambana na rushwa.

Habari hiyo iliibua mjadala miongoni mwa watanzania kwasababu haikuwa na maudhui yenye kuashiria kwamba ilikuwa habari ya ukweli na ililenga kupotosha umma. Hata hivyo watangazaji wa TBC bila kujiridhisha na kuzingatia vigezo vya habari waliitangaza kwa wananchi.

Mkurugenzi Mtendaji wa TBC, Dkt. Ayoub Rioba amesema wao kama shirika ni waathirika wa habari za uongo na ameitaka jamii kuwa makini kwa kufanya utafiti kabla ya kutumia taarifa au habari iliyotolewa na chanzo ambacho wanakitilia shaka.

“Habari za uongo ni dhana pana na mpya, ni taarifa ambazo zinaweza kuwa nzuri au mbaya kulingana na mtu aliyezisambaza. Sisi kama TBC ni waathirika wakubwa wa habari za uongo ndio maana tumeboresha misingi ya kusimamia taarifa’, ameeleza Dkt. Rioba.

Waziri wa Habari, Utamaduni, Michezo na Sanaa, Dkt. Harrison Mwakyembe (wa kwanza Kulia), akiwa na Mkurugenzi Mtendaji wa Jamii Forums, Maxence Melo (wa pili kulia), Mtangazaji wa DW, Mohammed Khelef (katikati) akiongoza mdaharo, Mkurugenzi Mtendaji wa TBC, Dkt. Ayoub Rioba (wa pili kushoto) na Mwandishi na Mwanasheria, Jenerali Ulimwengu (wa kwanza kushoto) wakizungumza wakati wa mdaharo ilioandaliwa na Idhaa ya Kiswahili ya Dutch Velle (DW) jijini Dar es salaam hivi karibuni.

 

Madhara ya Habari za Uongo kwenye jamii

Ikiwa habari za uongo hazijadhibitiwa zinaweza kuleta athari kubwa kwa jamii. Jarida la mtandaoni la Medium kupitia Mwandishi  wa kujitegemea, Alyssa Abonales anaeleza kuwa habari za uongo zipo lakini wakati mwingine zinakuwa na ukweli fulani ambao umechezewa na kama jamii isipokuwa makini madhara yafuatayo yanaweza kutokea:

  • Inaibua taharuki. Anasema ni tofauti na habari zilizopitia mchakato ambazo zinasambaza taarifa ya kweli lakini habari za uongo zina lenga kuibua taharuki miongoni mwa jamii. Hazina utu na kama zikiachwa zinasababisha hofu.
  • Zinaendeleza uovu na imani ambazo hazijathibitishwa kisayansi. Ushawishi wa habari ya uongo unaweza kumuaminisha mtu akaamini kilichoandikwa ni ukweli. Mfano, inaweza kuhatarisha afya ya mtu ikiwa mtu amesoma habari inayompotosha kutumia bidhaa zenye sumu kwa lengo la kupunguza uzito au kuufanya mwili kuwa na afya.
  • Inachochea Uharifu. Kutokana na imani ambayo mtu anaweka katika habari aliyosoma anajikuta anafanya baadhi ya mambo yaliyo kinyume na utaratibu wa jamii na kujikuta anaingia katika uharifu na wakati mwingine kupatwa na mauti.
  • Inaharibu mahusiano ya watu. Watu wanaoamini kila habari bila kufanya utafiti na kubaini ukweli wa habari husika hujikuta wakipoteza mahusiano mazuri waliyojenga na wenzao. Pia jambo hilo linaweza kuibua unyanyasaji wa kijinsia na kuwatenga baadhi ya watu katika jamii
  • Inavunja biashara na heshima katika jamii. Lengo la habari za uongo ni kuwagombanisha watu na kuharibu shughuli wanazozifanya. Pia heshima ya mtu huweza kushuka au kupotea kwasababu ya tuhuma za uongo ambazo zimetolewa na mtu mwenye nia mbaya.

Jinsi ya kukubaliana na habari za uongo

Mwandishi mkongwe na Mwanasheria, Jenerali Ulimwengu anaeleza kuwa habari za uongo zilianza kutolewa miaka mingi iliyopita lakini ujio wa mitandao ya kijamii umeongeza kasi ya watu kupotosha ukweli ili kujipatia faida au kuwafurahisha baadhi ya watu.

Ameiasa jamii kujenga tabia ya kutopenda uongo na kujielekeza katika kutafuta ukweli wa mambo kwa kujikita katika kudadisi na kuhoji kila taarifa wanayoipokea kutoka katika vyanzo vya habari.

Lakini anakiri kuwa wakati mwingine habari za uongo zinakuwa na harufu ya ukweli hasa pale zinapogusa maslahi ya watawala ambao hawataki kukosolewa na kuambiwa ukweli. Kutokana na hali hiyo watawala hulazimika kuvibana vyombo vya habari kutimiza majukumu yao ya kuibua masuala muhimu yanayoigusa jamii.

Kauli hiyo ya Ulimwengu inarejea kwenye hatua ya serikali ya hivi karibuni kufungia baadhi ya magazeti kwa madai ya kuchapisha bahari za uongo ambazo zinalenga kupotosha jamii. Magazeti hayo ni Tanzania Daima, Raia Mwema, Mawio na MwanaHalisi.

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mtendaji na Mwanzilishi wa Jamii Forums, Maxence Melo amesema kuwa njia sahihi ya kukabiliana na habari za uongo sio kutunga sheria na kanuni ili kuminya uhuru wa kujieleza bali ni kuweka utaratibu shirikishi utakaosaidia watumiaji wa mitandao ya kijamii kutumia mitandao kwa manufaa ya taifa.

“Kuhusu hizi kanuni mpya za mitandao ya kijamii namuomba sana ndugu Waziri akamwambie Rais, haya mambo wananchi hawayataki. Mimi kwa niaba ya vijana wenzangu naiomba serikali iweke miongozo ya kutumia mitandao sio sheria za kuwabana watumiaji”

  

 

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Afya

Watumishi wa afya 200 kupatiwa mafunzo ya utoaji dawa ya usingizi kuokoa maisha wajawazito

Published

on

Kufuatia upungufu wa wataalamu wa dawa za usingizi (anaesthesia), serikali itatoa mafunzo ya dawa za usingizi kwa watumishi wa afya 200 katika vituo vya afya vya upasuaji wa dharura kwa akina mama wajawazito.

Hatua hiyo inakuja ikiwa imepita miezi 6 baada ya Chuo Kikuu cha Afya na Sayansi Shirikishi Muhimbili (MUHAS) kutangaza kuanza kutoa shahada ya dawa ya usingizi (Bsc. Anaesthesia Nursing).

Katika taarifa iliyotolewa na Kitengo cha Mawasiliano serikalini cha Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, inaeleza kuwa mafunzo hayo yatatolewa sambamba na uboreshaji wa huduma ya upasuaji wa dharura kwa wajawazito ili kuokoa maisha ya wanawake na watoto ambao hufariki kwa kosa huduma muhimu za uzazi kwenye vituo vya afya.

“Mkakati wa kuhakikisha huduma za afya kwa akina mama wajawazito zinakuwa salama na uhakika kwa kuandaa rasilimali watu, miundombinu ya majengo na vifaa vitakavyowezesha huduma hizi ikiwemo upasuaji wa dharura kwa akina mama wajawazito wakati wa kujifungua,” imeeleza taarifa hiyo.

Kwa mujibu wa takwimu za Wizara ya Afya, vifo 556 vitokanavyo na uzazi kwa kila viumbe hai 100,000 huripotiwa kila mwaka katika maeneo mbalimbali nchini. Maana yake ni kwamba watoto na wajawazito hufariki hasa wakati wa mama akijifungua.

Aidha, serikali itaboresha vituo vya afya 288 vya serikali vilivyopo nchini ili kuviwezesha kutoa huduma ya dharura ya upasuaji kwa wajawazito ambapo waaguzi katika vituo hivyo watapatiwa mafunzo ya dawa za usingizi ili kuokoa maisha ya akina mama na watoto wachanga.

Utekelezaji wa mafunzo hayo ni matokeo ya ushirikiano wa Wizara ya Afya na Mfuko wa Pamoja wa Afya ambapo zaidi ya sh1,079 bilioni zimepatikana kufakisha mafunzo hayo ya dawa ya usingizi kwa wauguzi na matabibu waliopo kwenye vtuo vya afya nchini.

“Fedha hizo zitasomesha watumishi wapatao 200, kati ya watumishi hao 100 watapata mafunzo yao katika Hospitali ya Taifa Muhimbili na MOI, watumishi 50 watafanya mafunzo katika hospitali ya KCMC, na 50 watafanya mafunzo hayo kwenye hospitali ya Bugando,” imefafanua taarifa ya wizara.

Lengo la serikali ni kuhakikisha ifikapo 2019 na kabla ya 2020 vituo vyote vya afya vinavyomilikiwa na serikali vinakuwa na watumishi maalum wa kutoa huduma ya dawa ya usingizi kwaajili ya wapasuaji wasiopungua wawili kwa kila kituo.

Mafunzo hayo ya mwaka mmoja ni mpito wakati serikali ikiendelea kukamilisha taratibu za kurasimisha utoaji wa shahada ya kwanza ya kutoa dawa ya usingizi katika Chuo cha MUHAS katka mwaka huu wa 2018/2019.

Hali halisi ya huduma ya dawa za usingizi nchini
Takwimu za wizara ya Afya zinaonyesha kuwa kuna upungufu mkubwa wa madaktari wenye utaalamu wa kutoa dawa ya usingizi hasa wakati wa huduma ya upasuaji ambapo kwa sasa waliopo ni asilimia 1.2 tu ya mahitaji yote.

Ili kuweza kukidhi mahitaji yote ya huduma hiyo wanahitajika madaktari 2000, lakini waliopo sasa ni madaktari 30 pekee.

Kufuatia changamoto hiyo Januari 31, mwaka huu wadau mbalimbali wa afya na elimu walikutana na kujadili namna ya kuondoa changamoto hiyo na kupendekeza mtaala utakaotumika kufundishia kozi ya Aesthesia kabla ya kuupeleka kwa Tume ya Vyuo Vikuu Nchini (TCU).

” Ni kweli kumekuwepo kwa changamoto hiyo ya watalaamu wa dawa hizo lakini sasa mpango huu ukikamilika maana yake tutaongeza idadi ya madaktari kamili maana hawa waliopo wengi ni wale ambao wamesoma kozi kwa mwaka mmoja au miwili.

” Mafunzo yakianza kutolewa hapa chuoni Muhimbili wataweza kuchukua wanafunzi 200, Bugando 50 na KCMC 50 jambo ambalo litaongeza idadi kubwa ya watalaamu ili kuweza kufikia lengo letu la kuwa na wataalamu 2000 nchi nzima,” alinukuliwa Katibu Mkuu wa Wizara ya Afya, Jinsia, Wazee na Watoto, Dk Mpoki Ulisubisya.

Continue Reading

Jamii

Waziri Mkuu Majaliwa: Hatutangazi nyongeza ya mshahara hadharani kuepusha athari kwa jamii

Published

on

Waziri Mkuu, Kassim Majaliwa ameweka wazi kuwa serikali haitatangaza nyongeza ya mishahara kwa watumishi wa umma hadharani ili kuepusha athari kwa jamii ikiwemo kupanda kwa bei ya bidhaa.

Akizungumza leo Bungeni wakati akijibu swali la Mbunge wa viti maalumu (CHADEMA), Susan Lymo ambaye alitaka kufahamu kwanini Serikali imewanyima au imeshindwa kuwalipa watumishi wa umma nyongeza ya mishahara ambayo ni haki yao ya msingi kulingana na miaka waliyokaa kazini.

Akijibu swali la Mbunge huyo, Waziri Mkuu Majaliwa amesema Serikali ina utaratibu wa kutoa nyongeza ya mishahara kwa watumishi wake lakini haitangazi kwa wananchi wote kama ambavyo imekuwa ikifanyika kwenye sherehe za wafanyakazi za Mei Mosi kila mwaka.

Amesema Serikali ikitangaza mishahara hadharani inaweza kusababisha usumbufu kwa watu wasio watumishi wa umma na inaweza kupandisha bei ya bidhaa na kuathiri mwenendo wa mahitaji ya wananchi sokoni.

Nyongeza za mishahara ambazo zinatangazwa hadharani, mara nyingi zina athari yake sio kwamba Serikali haikusudii kutoa nyongeza ya mshahara kwa mwaka, lakini unapotumia Mei Mosi kutangaza nyongeza ya mshahara unaleta athari kwenye jamii kwasababu vitu vinaweza vikapanda bei, vikawasumbua hata na wananchi ambao hawalipwi mshahara,” amesema Waziri Mkuu.

Amebainisha kuwa siyo lazima Serikali itangaze hadharani kila inapoongeza mishahara kwa watumishi wa umma lakini ifahamike kuwa Serikali ina utaratibu wake mzuri wa kuboresha stahiki za wafanyakazi wake kila mwaka.

Suala la nyongeza ya mishahara liko Serikalini na Mhe Rais ameishawahakikishia wafanyakazi atawaongeza mishahara na sio lazima litangazwe hadharani. Mshahara ni suala la mtu binafsi hata ukiongezwa leo kuwa tumeitangaza leo tumeongeza mshahara kwa kiwango hiki. Ukifanya hivi tayari umeleta kupanda kwa gharama’” amebainisha Waziri Mkuu.

Ameongeza kuwa mkakati wa Serikali ni kupunguza gharama za mahitaji kwenye masoko ili kuzuia mfuko wa bei za bidhaa.

Hata hivyo, Waziri Mkuu Mjaliwa amesema Serikali inaendelea kufanya sensa ya watumishi wote nchi nzima na zoezi hilo likikamilika itaboresha nyongeza ya mwaka, nyongeza ya mishahara na upandishaji wa madaraja.

Awali katika swali lake, Mbunge Lyima amesema Serikali inakiuka Sheria ya Utumishi wa Umma ya kuwapatia watumishi stahiki zao na kuwapunguzia motisha ya kufanya kazi kwa ufanisi katika maeneo yao ya kazi na kuathiri mafao baada ya kustaafu.

Hoja ya Mbunge huyo ni muendelezo wa malalamiko ya watumishi dhidi ya Serikali kwamba hawajapata stahiki zao tangu ilipoanza zoezi la ukakiki wa watumishi wa umma mwaka 2015. Katika zoezi hilo watumishi zaidi ya 9,000 walibainika kutokukidhi vigezo vya utumishi na hivyo kuondolewa kazini.

Huenda kauli aliyoitoa Waziri Mkuu leo Bungeni inaweza ikatofautiana na ile ya Rais John Magufuli aliyoitoa wakati wa sherehe za Mei Mosi, 2018 mijini Iringa ambapo alinukuliwa akisema hawezi kutoa nyongeza ya mishahara akidai Serikali haina fedha.

Kwangu mimi ninafikiria hizi pesa tunazotoa kwa ajili ya elimu bure ni nzuri kuliko fedha hizo kuzipeleka kuongezea mishahara, naona bora kuwapa mikopo wanafunzi wa vyuo vikuu kuliko kuongezea wafanyakazi mishahara,

Nikisema nitaongeza hizo pesa mimi nitazitoa wapi? naogopa kusema uongo. Hata mimi napenda kupandishiwa mshahara lakini kwa hali halisi ya sasa hivi lazima niwaeleze ukweli,” alinukuliwa Rais Magufuli.

Hata hivyo alibainisha kuwa kabla ya kuondoka madarakani ataboresha maslahi ya wafanyakazi wa umma, “Nawaahidi, kipindi changu cha urais hakitaisha kabla sijapandisha mishahara kwa wafanyakazi, kupandisha kwangu haitakuwa kwa shilingi elfu kumi, itakuwa ni kupandisha kwelikwel.”

Continue Reading

Jamii

Maaskofu KKKT wapewa siku 10 kufuta waraka

Published

on

Serikali imetoa siku 10 kwa Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania (KKKT), kuufuta kwa maandishi waraka wao waliotuoa Machi 24 mwaka huu na kisha kuujulisha Umma kwa njia mbalimbali walizotumia kuusambaza.

Kanisa la KKKT kupitia Baraza lake la Maaskofu lilitoa waraka uliopewa jina la ‘Taifa Letu Amani Yetu’ wakati wa Pasaka ambao mbali na masuala ya kiroho, ulibainisha mambo kadhaa yanayogusa mstakabali wa taifa.

Katika mitandao ya kijamii leo imesambazwa barua yenye kumbukumbu no. SO.748/25 inayoonyesha imeandikwa na Ofisi ya Msajili wa Vyama Wizara ya Mambo ya Ndani kwenda kwa Mwenyekiti /askofu Mkuu wa KKKT iliyoandikwa Mei 30, 2018 ikitoa maelekezo ya kufutwa waraka huo ndani ya siku 10 tangu ilipoandikwa barua hiyo.

Ikiwa na kichwa cha habari ‘Ujumbe wa Baraza la Maaskofu wa KKKT’ barua hiyo inaeleza baraza hilo halitambuliki kisheria katika ofisi ya msajili.

“Unaelekezwa kuufuta waraka husika kwa maandishi na kuujulisha umma kuwa taasisi yako haikuwa na haina uwezo kisheria kufanya kile mlichokifanya. Maandishi hayo yaufikie umma wa Watanzania kwa kupitia vyombo vya habari na njia zingine zilezile zilizotumika kuufikisha waraka ule mliouita ‘Ujumbe wa Baraza la Maaskofu KKKT’.

Hata hivyo, barua hiyo imetoa onyo kali kwa taasisi hiyo dini nchi kutekeleza agizo mara moja la sivyo itachukuliwa hatua za kisheria.

“Maelekezo haya yatekelezwe ndani ya siku kumi tangu kupokea kwa barua hii vinginevyo hatua kali zaidi za kisheria zitachukuliwa dhidi ya taasisi hii,” inasema barua hiyo.

Ikumbukwe kuwa  waraka huo ulisainiwa na maaskofu 27 wa kanisa hilo nchini na kutaja baadhi ya mambo hayo kuwa ni pamoja na utekaji, utesaji, kupotea kwa watu, mashambulizi ya silaha dhidi ya viongozi wa kisiasa, mauaji yenye mwelekeo wa kiitikadi, vitisho, ubambikiziaji wa kesi, na matumizi mabaya ya vyombo vya dola dhidi ya wananchi.ni hali ya kijamii na kiuchumi, maisha ya siasa, na masuala mtambuka likiwamo suala la Katiba Mpya.

Waraka uliongeza pia kwamba uhuru wa kujieleza, kutoa na kupokea habari umeendelea kutoweka nchini huku ukionya kubanwa na hatimaye kuelekea kupungua kwa uhuru wa Bunge, Mahakama, na Tume ya Uchaguzi, ukisema hatua hii ni pamoja na kudhoofishwa kwa serikali za Mitaa.

Lakini kabla ya KKKT kutoa waraka wao, Kanisa Katoliki nalo lilitoa waraka kama huo likionya baadhi ya mambo ikiwemo uminywaji wa misingi ya demokrasia ya vyama vingi na uhuru wa kujieleza.

Baada ya kusambaa kwa waraka huo, yalijitokeza mambo mengi ikiwemo kutofautiana na kwa mawazo ya wananchi kuhusu wajibu wa viongozi wa dini katika kutoa ushauri, kuonya au kukemea pale mambo yanapoenda mrama.

Waziri Mkuu, Kassim Majaliwa akiwa na Maaskofu wa KKKT

Hata hivyo, barua hiyo imepokelewa kwa hisia tofauti na watumiaji wa mitandao ya kijamii ikizingatiwa kuwa suala hilo lilijadiliwa na kupita, iweje linaibuka tena wakati huu ambapo kuna utulivu na yale mambo waliyoyapigia kelele na maaskofu  yamepungua ikiwemo kuteswa, kupotea kwa watu na vitisho dhidi ya viongozi wa kisiasa.

 

Wananchi bado wanawaamini viongozi wa dini

Wadau mbalimbali wa masuala ya kijamii wamesema kama kweli barua hiyo imetolewa na serikali, inaweza kuchochea taharuki zaidi kwa waumini wa kanisa hilo na wananchi kwasababu linagusa moja kwa moja imani zao.

Amebainisha kuwa bado waumini wengi wana imani na viongozi wao dini na kwamba yale wanayotamka yanakuwa na nia njema kwa jamii yao. Na katika muktadha huo serikali inapaswa kuwa makini ili kuepusha matatizo zaidi yanayoweza kutokea.

Akizungumza na FikraPevu, Katibu wa Jukwaa la Wahariri Tanzania (TEF), Neville Meena amesema kama serikali ilibaini kuna tatizo kwenye usajili wa Baraza la Maaskofu la KKKT ingekaa na wahusika na kulimaliza kuliko kujitokeza hadharani na kuendeleza jambo ambalo limepita.

“Mimi namwamini Mungu kuliko serikali na viongozi wangu wa dini hasa Maaskofu. Hivyo serikali inapaswa kuwa makini na mambo yanayogusa imani za watu. Katika hili walipaswa kutafakari sana jinsi ya kushughulika nalo. Vinginevyo halina afya kwa ustawi wa taifa letu,” amesema Meena.

Amesema Maaskofu walitimiza wajibu wao wa kuonya kabla mambo hayajaharibika na serikali inapaswa kuyafanyika kazi yale yalyotajwa kwenye waraka au kukaa kimya ili kuepusha migongano isiyo na faida kwa taifa.

Continue Reading

Muhimu Kusoma

Copyright © 2020 FikraPevu.com