Connect with us

Featured

Wataalamu wakiri uwezo wa Dawa ya Babu; Marekani yataka wagonjwa wasiache dawa!

Published

on

Hatimaye taarifa ya Kitaalamu iliyokuwa inasubiriwa kwa hamu kuhusu uwezo wa “kikombe cha babu” wa Loliondo imepatikana na inaonesha kuwa kwa kiasi kikubwa madai ya Mch. Ambilikile Mwasapila kuwa hiyo ambayo alidai kuwa alioteshwa na Mungu ina sifa za kitabibu za kuleta ahueni ya afya kwa watu wenye kusumbuliwa na magonjwa kadhaa makubwa.

Ripoti hiyo ambayo imeandaliwa na wataalamu waliobobea katika sayansi ya madawa kutoka taasisi za Kitaifa imeelezea kwa lugha ya kitaalamu sifa za kikemia za mmea unaotumiwa na Mchg. Mwasapila na jinsi ambavyo kemikali zilizomo katika mmea huo zinaweza kusaidia kutibu magonjwa mbalimbali.

Babu Loliondo akitoa Kikombe

Mchungaji Ambilikile akitoa huduma huko Loliondo

Dr. Hamisi Malebo pamoja na Dr. Zakaria Mbwambo ndio waliofanya utafiti huo na kutoa ripoti hiyo ambapo pamoja na kutoa mahitimisho ya awali ya kisayansi juu ya dawa hiyo wametoa vile vile mapendekezo kadhaa kwa hatua za mbeleni. Dr. Malebo ni mwanasayansi katika Idara ya Utafiti wa Tiba za Jadi ya Taasisi ya Taifa ya Utafiti wa Tiba Jijini Dar-es-Salaam wakati Dr. Mbwambo ni mtaalamu wa mambo ya madawa kutoka Idara ya Tiba za Jadi ya Chuo Kikuu cha Tiba cha Muhimbili pia kutoka Jijini Dar-es-Salaam.

Watalaamu hao ambao walienda kijijini Samunge, Loliondo Mkoani Arusha walishirikiana na wataalamu wengine mbalimbali na katika taarifa yao hiyo walimshukuru kwa namna ya pekee Mchg. Mwasapile “kwa unyenyekevu wake” wa kutoa ushirikiano kwa watalaamu hao kwa kuwapatia mlango wazi wa kuangalia huduma na kuchukua kiasi cha dawa kwa ajili ya kufanyia utafiti.

Kwa mujibu wa ripoti hiyo majukumu ya timu hiyo ya kitaalamu kufuatilia “kikombe cha babu” yalikuwa ni manne; kwanza, kuyaangalia madai  yanatolewa kuhusu matumizi ya dawa hiyo katika jumuiya husika, usalama wa tiba hiyo kama inavyoandaliwa na Mchg. Mwaisupile, uwezo wa tiba kama inavyodaiwa na babu huyo na vile vile kutoa mapendekezo ya utaratibu unaopaswa kutumiwa kwa siku za mbeleni na wagonjwa.

Kwa mujibu wa taarifa hiyo mtaalamu wa mimea kutoka Chuo Kikuu cha Dar-es-Salaam Bw. Frank Mbago ndiye aliyeutambua mmea huo ambao kule Samunge unaitwa  Mugarika au Engamuriaki kuwa kwa kitaalamu ni Carissa Spinarum ambao zamani kitaalamu uliitwa Carissa Edulis na unapatikana sehemu mbalimbali nchini na umekuwa ukitumiwa na makabila mbalimbali kama Wagogo, Wabarbergi, Wasonjo na Wakurya.

Wataalamu hao wanaripoti kuwa baada ya kuangalia kemikali mbalimbali zilizomo kwenye mmea huo ni wazi kuwa hauna sumu ambayo inaweza kumdhuru binadamu hasa kiwango kinachotakiwa kugeuza kemikali hizo kuwa sumu ni kubwa mno kulinganisha na kiasi kinachopatikana kwenye kikombe kimoja cha babu. “Matokeo yanaonesha kuwa dawa hii ni salama kwa kunywewa. Kiwango kinachotolewa na Mch. Ambilikile Mwasupile kwenye kikombe kimoja ni salama na haitarajiwi kusababisha kutumia dawa zaidi ya kiwango au kuwa sumu”.

Ikielezea sifa za kikemia za mmea huo kuhusiana na kutibu kifafa ripoti hiyo inasema kuwa baada ya uchunguzI wa kikemia mmea huo unaonesha kuwa na sifa za kutibu matatizo ya kifafa hasa katika uchunguzI wa kimaabara uliohusisha panya. Panya hutumiwa katika tafiti nyingi za kitaalamu za tiba kwa sababu utendaji kazi wa miili yao hufanana sana utendaji kazi wa miili ya binadamu na karibu vitu vyote ambavyo ni sumu kwa panya pia ni sumu kwa binadamu.

Kwa upande wa kutibu magonjwa ya kisukari ripoti hiyo ikitegemea ripoti nyingine ya wataalamu waliofanya utafiti mwaka 1996 inadai kuwa utafiti huo wa mwaka 1996 ambao nao pia ulihusisha panya wenye kisukari dawa hiyo ilionekana kurudisha kiwango cha sukari ndani ya masaa matatu tu baada ya kutumiwa. Kwa mujibu wa ripoti ya kina Mbwambo sifa hizo zinalingana na madawa ya kisukari yenye molekyuli za za biguanide kama ile ya Metformin ambayo hutumika kutibu dawa ya Kisukari Aina 2 (Type 2 Diabetes).

Kwa maoni ya wataalamu hao kutokana na sifa hizo “inaonesha kuwa carrisa edulis(mugariga) unasifa za kutibu magonjwa ya kisukari na hivyo unathibitisha madai ya Mchg. Mwasupile kuwa dawa yake inasaidia kudhibiti kisukari”.

Kwenye kupunguza shinikizo la moyo ripoti hiyo inaonesha kuwa kutoka na sifa za kitabibu ambazo ziligundulika mwaka 1963 mmea huo unazo kemikali ambazo zinasaidia kupunguza matatizo ya msukumo wa damu. Hivyo ripoti inasema kuwa “mmea huo una uwezo wa kupunguza msukumo mkubwa wa damu na hili linaonesha kukubaliana na madai ya Mch. Mwasupile kuwa dawa yake inasaidia kudhibiti msukumo wa damu”

Vile vile taarifa nyingine zilizopitiwa na wataalamu hao kuhusu uwezo wa kikemia wa mmea wa Mugariga ambao maelfu ya wananchi kutoka sehemu mbalimbali nchini wameenda kujaribu kutumia ili kutibu magonjwa mbalimbali zinaonesha kuwa pamoja na sifa hizo nyingine mmea huo unaonekana kusaidia kudhibiti magonjwa ya maini na hata kasarani. Ripoti hiyo inasema kuwa “matokeo mbalimbali yanaonesha kuwa mmea huo unasifa za kukinga magonjwa ya maini” pamoja na kuwa na sifa za kukinga magonjwa ya kasarani. Hili nalo linaonekana kukubaliana na madai ya kuwa dawa hiyo inasaidia kudhibiti magonjwa sugu kama ya kasarani.

Watu wengi hata hivyo walikuwa wanasubiri kujua kama dawa hiyo inasaidia kwa kiasi chochote kudhibiti au kutibu magonjwa yanayotokana na virusi mbalimbali vikiwemo virusi vyenye kusababisha ukosefu wa kinga mwilini na kusababishi UKIMWI. Katika taarifa yao hiyo wataalamu hao wakiangali taarifa mbalimbali wanadai kuwa mmea huo unaonekana kuwa na sifa za kikemia dhidi ya virusi (anti-viral activities).  “Dawa za mmea huo zikitumiwa katika viwango fulanifulani zinaonesha kuwa mmea huo una sifa dhidi ya virusi vya magonjwa ya polio na hata kaswende” inasema ripoti hiyo.

Kwa mujibu wa taarifa hiyo, mmea huo unaonesha kuw ana nguvu sana dhidi ya magonjwa kama hayo ya kaswende ambayo ni mojawapo ya magonjwa yanayofungua njia ya maambukizi ya virusi vya UKIMWI. “Kutokana na nguvu yake hiyo kubwa kwa magonjwa kama kaswende mmea huo unaonekana kuwa na nguvu dhidi ya virusi” na hivyo kuonesha uwezo wake katika kudhibiti magonjwa kama ya UKIMWI.

Hata hivyo, ripoti hiyo haisemi moja kwa moja kuwa mmea huo unatibu kabisa virusi vya UKIMWI au magonjwa mengine yoyote yale zaidi ya kuonesha kuwa sifa zake za kutibu si za kukisia au kubuni na haionekani kama sifa hizo zinahusiana kwa namna yoyote na imani ya kishirikina bali kanuni zinazopimika za kisayansi.

Katika hitimisho lake ripoti hiyo inasema kuwa baada ya kuangalia taarifa mbalimbali za kisayansi na kuuangalia dawa inayotumika na Mchg. Mwasupile mambo kadhaa yanaweza kuhitimishwa.

Kwanza, dawa hiyo ni salama na kuwa kiwango kinachotumika hakiwezi chenyewe kuwa na madhara kwa binadamu kwani kinahitajika kiwango kikubwa sana kuweza kugeuza kikombe hicho kuwa sumu.

Pili, taarifa ambazo zimepatikana hadi sasa za sifa za kitabibu za mmea huo zinaonesha kukubaliana na madai ya Mchungaji Mwasupile kuwa dawa yake inasaidia katika kutibu na kudhibiti magonjwa ya kifafa, ya moyo, ya kisukari, ya maini na hata yale yanayohusiana na kasarani. Zaidi ya yote wataalamu hao walihitimisha kuwa ni kweli mmea huo unavyotumiwa na Babu husaidia katika kusaidia mashambulizi dhidi ya virusi mbalimbali.

Hata hivyo, uchunguzI wa wataalamu huo haukuhusisha moja kwa moja wagonjwa mbalimbali katika utafiti wa kisayansi kuona wagonjwa wanaendeleaje baada ya kutumia dawa hiyo kwani haikuwa sehemu ya jukumu lake. Kutokana na ukweli huo wataalamu hao wamependekeza hatua kadhaa za kuchukuliwa ili hatimaye kuwa na taarifa za uhakika zaidi juu ya uwezo wa dawa hiyo ili kuweza kujua kwa uhakika ni jinsi gani inaweza kutumika. Kwa vile dawa hiyo ina sifa hizo ndani yake ni wazi kuwa uwezo wake wa kutibu haufungamani pekee na kijiji cha Samunge au na Babu mwenyewe bali sifa zake haziwezi kubadilika hata zikitumiwa nje ya kijiji hicho. Hili linaweza kusababisha mmea huo kuanza kupandwa na kutumiwa sehemu mbalimbali.

Kutokana na ukweli huo wataalamu hao wanapendekeza kuwa utafiti wa kina wa tiba ufanyike ili kuweza kujua wagonjwa watumie kwa kiwango dawa hiyo ili kuendeleza unafuu wanaoupata. Hili ni muhimu kwani japo watu wengi wanapata kikombe kimoja na wanajisikia nafuu watu wengine wamejikuta wakipata matatizo baadaye hasa baada ya dawa hiyo kupungua mwilini. Endapo itaweza kuthibitishwa kiwango gani kinahitajika kutumika ili kuendeleza unafuu huo ni wazi kuwa dawa hiyo inaweza kutumika zaidi ya mara moja na kuwa na matokeo yale yale.

Wataalamu hao wanapendekeza utafiti huo ufanyike mapema ili kuweza kujua kile ambacho kinajulikana kama “kiwango cha juu” kutumika na mara ngapi kitumike na kwa kiasi gani. Hili ni muhimu kwa dawa yoyote inayotumiwa ili kuweza kuwa na kiwango kinachokubalika kutumika kwa wanadamu. Hivyo wanapendekeza utafiti huo ufanyike ili kuweza kujua kiwango kinachohitajika kwa wanadamu kuleta unafuu au tiba.

Hata hivyo taarifa hiyo iliacha kuangalia masuala ya kiimani kwani eneo hilo ni wazi haliangukii mikononi mwa wigo wa sayansi. Pamoja na kutofanya hivyo ni wazi kuwa sifa za kikemia za mmea huo zipo na ni kweli zinasaidia kutibu na kudhibiti magonjwa mbalimbali. Jukumu kubwa lililoko mbeleni ni kuona ni jinsi gani mmea huo unaweza kuingizwa katika tiba za magonjwa mbalimbali na kuwasaidia maelfu ya wananchi wenye kusumbuliwa na magonjwa sugu ambayo yameshindikana kudhibitiwa au kutibiwa na tiba ambazo tayari ziko sokoni.

Changamoto kubwa ambayo inaonekana kuachwa kwa watafiti wengine na vyombo vyetu vya kisayansi ni kuweza kuelewa zaidi ufanyaji kazi wa dawa zilizomo katika mmea huo kwani pamoja na yote yaliyotajwa katika taarifa hiyo haisemwi moja kwa moja kuwa mmea huo unatibu kabisa magonjwa hayo zaidi ya kuonekana una uwezo wa kudhibiti magonjwa na kuleta unafuu. Ni kwa sababu hiyo ushauri unaotolewa na wataalamu mbalimbali kuwa wagonjwa wasiache kutumia madawa yaliyokwisha kuthibitishwa kutibu au kudhibiti magonjwa kadha wa kadha kuzingatiwa na kuendelea kutiiliwa maanani.

Wakati huo huo waraka mfupi ambao unaonekana kutolewa na serikali ya Marekani kupitia Ubalozi wake Jijini Dar-es-Salaam siku ya Jumatano umetoa wasia kwa wagonjwa ambao wanatumia tiba za jadi kutoacha kutumia dawa ambazo wamekuwa wakitumia kwa magonjwa mbalimbali. Waraka huo mfupi unasema kuwa “Serikali ya Marekani inawasihi Watanzania wenye kutumia dawa za jadi na za ziada kutoacha kutumia dawa ambazo wamekuwa wakizitumia ili wasije wakasababisha vijidudu vya magonjwa kutengeneza ubutu wa kutoweza kutibika tena”.

Pamoja na hilo taarifa hiyo hiyo imewataka watu kuacha tabia ambazo zinaweza kuwasababisha maambukizi zaidi na hivyo waendelee kujikinga wao na familia zao.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Featured

UJASUSI: Jinsi kijana wa kiume kutoka New Zealand alivyojaribu  kumuua Malikia Elizabeth II

Published

on

Shirika la Ujasusi la New Zealand  (SIS) limethibitisha kwa mara ya kwanza kwamba kulikuwa na jaribio la kumuua Malikia Elizabeth II wakati alipotembelea jiji la Kusini la Dunedin mwaka 1981.

Jaribio hilo la kumuua Malikia linalodaiwa kutekelezwa na kijana wa kiume limechochea hamasa ya polisi kutaka kujua ni kwa kiasi gani wanausalama hao walifanikiwa kuzima njama hizo.

Taarifa iliyotolewa na SIS  zinaonesha kuwa kijana huyo, Christopher Lewis (17) alipiga risasi kuelekea kwa Malikia wakati akishuka kwenye gari lake ambapo alikuwa anaenda kushuhudia Maonyesho ya Sayansi yaliyofanyika Oktoba 14, 1981 katika jiji hilo. Tukio hilo lilitokea akiwa katika ziara ya siku 8 kutembelea nchi wanachama wa Jumuiya ya Madola.

“Lewis alidhamiria kumuua Malikia, hata hivyo hakuwa katika nafasi nzuri ya kurusha risasi, hata silaha iliyotumia haikuwa katika umbali wa kuweza kumfikia mhusika,” imesema taarifa iliyotumwa SIS kwa vyombo vya habari.

Lewis ambaye anatajwa kwenye taarifa ya ujasusi kama ‘kijana msumbufu’ hakuhukumiwa kwa jaribio la kutaka kuua au kosa la uhaini. Tukio hilo lilifanywa kuwa siri ili kuzuia sifa mbaya kwa nchi (New Zealand) ambayo ilitembelewa na mgeni wa heshima. Badala yake Lewis alihukumiwa kwa kumiliki silaha kinyume na sheria na kufyatua risasi.

                       Malikia Elizabeth II akiwa ameambatana na walinzi wake alipotembelea New Zealand

Inaelezwa kuwa watu waliohudhuria tukio la kuwasili kwa Malikia walisikia mlio wa risasi lakini Polisi waliokuwa wanasimamia usalama katika eneo hilo la Dunedin waliwaambia kuwa ilikuwa ni sauti ya kuanguka kwa kitu au magari kugongana.

“Uchunguzi wa sasa wa polisi juu milio iliyosikika umefanywa kwa umakini na wawakilishi wa vyombo vya habari wamepata mrejesho kuwa kelele zilisababishwa na baruti”, inaeleza ripoti kutoka SIS iliyotolewa mwaka 1981 baada ya kutokea tukio hilo.

Kulingana taarifa za ujasusi zinaeleza kuwa polisi wamekuwa wakifuatilia nyendo za Lewis tangu 1986 ambapo Malikia alitembelea tena New Zealand wakiogopa kuwa anaweza kutekeleza tena uhalifu huo. Kuwekwa wazi kwa siri hiyo kumewaibua polisi ambao wameanza kuchunguza upya kesi hiyo.

Zaidi ya muongo mmoja uliopita, Lewis alihukumiwa kwa mauaji ya mwanamke mmoja katika mji wa Auckland na kumteka mtoto wa kike ambapo baadaye alimtupa karibu na kanisa.

Kulingana na taarifa mbalimbali za wakati huo zinaeleza kuwa Lewis alijidhuru kwa umeme akiwa gerezani mnamo 1997 akisubiri hukumu ya kuua. Lakini alikana mashtaka ya kuua kwa ujumbe mfupi wa kifo (suicide note).

New Zealand ilipata uhuru mwaka 1947 kutoka kwa Uingereza lakini inamuheshimu Malikia kama kiongozi wa taifa. Ameitembelea nchi hiyo kama Malikia mara 10 na mara ya mwisho ilikuwa 2002.

Continue Reading

Featured

FREEDOM HOUSE: Tanzania ina uhuru kiasi, kufungiwa vyombo vya habari, kuzuia mikutano ya kisiasa kuididimiza kwenye nchi zisizo na uhuru kabisa

Published

on

Ripoti mpya iliyotolewa na taasisi huru ya Freedom House imesema misingi ya demokrasia ikiwemo uhuru wa vyombo vya habari na haki ya kukusanyika imeendelea kudhoofika nchini Tanzania na hali hiyo isiporekebishwa itaingia kwenye kundi la nchi zisizo na uhuru kabisa duniani.

Kulingana na  Freedom House  ambao walichambua data katika nchi 195 za ulimwenguni katika mwaka 2017 wamebaini kuwa nchi 88 zina uhuru,  58 zimejumuishwa kwenye kundi la nchi zenye uhuru kiasi huku 48 zikiwekwa kwenye kundi la nchi zisizo na uhuru kabisa.

Ripoti hiyo imebainisha kuwa misingi ya demokrasia ikiwemo uchaguzi usio huru na haki, uhuru wa kujieleza umeendelea kushuka kwa mwaka wa 12 mfufululizo duniani kote. Miongoni mwa matokeo yaliyostaajabisha ni kudhoofika kwa  Marekani ambayo ni mama wa demokrasia kutokana na uchunguzi unaofanywa na Mwendesha Mashtaka Maalumu kuhusu Urusi kuingilia uchaguzi mkuu wa mwaka 2016 ambao ulimpa ushindi Rais Donald Trump.

Tanzania imewekwa kwenye nchi 88 ambazo zina uhuru kiasi lakini inatahadharishwa kuwa inaweza kuingia kwenye nchi zisizo na uhuru kabisa. Tahadhari hiyo inatokana na mwenendo wa viongozi wa serikali kufungia vyombo vya habari, kuzuia mikutano ya hadhara ya vyama vya siasa, kushtakiwa kwa watumiaji wa mitandao ya kijamii kwa tuhuma za uchochezi na kukamatwa kwa wapinzani wa kisiasa ambao wanakosoa na kutoa mawazo yanayotofautiana na serikali.

Pia utekelezaji wa Sheria ya Takwimu ya mwaka 2015, Sheria ya Huduma ya Habari ya mwaka 2016 na Sheria ya Makosa ya Mtandao  ya mwaka 2015 umekuwa ukilalamikiwa na wadau wa maendeleo kuwa ni mkakati wa kudhoofisha uhuru wa kutoa maoni, uwazi na uwajibikaji.

Kituo cha Sheria na Haki za Binadamu (LHRC) nchini hivi karibuni kilitoa tamko la tathmini ya uchaguzi mdogo wa marudio wa kuchagua madiwani uliofanyika katika kata 43 kwenye mikoa 19 ya Tanzania  Novemba 24 mwaka jana ambapo kilibaini mambo mbalimbali ya ukiukwaji wa haki za binadamu.

Tathmini hiyo iliibua mambo mbalimbali ikiwemo matumizi mabaya ya nguvu ya vyombo vya dola, matukio ya watu kutekwa na watu wasiojulikana, watu kupigwa, kujeruhiwa  kwa lengo la kuharibu na kuvuruga uchaguzi  na vilevile kuwatia hofu wapiga kura.

 

Afrika Mashariki hali bado tete

Tanzania inaungana nchi nyingine za Afrika Mashariki ikiwemo Kenya na Uganda ambazo nazo zimewekwa kwenye kundi la nchi zenye uhuru kiasi huku za Rwanda, Burundi na Sudan ya Kusini zimejumuishwa kwenye nchi zisizo na uhuru kabisa.

Awali Uganda ilikuwa kwenye nchi zisizo na uhuru kabisa lakini imepanda hadi kwenye uhuru kiasi kwasababu ya  kuimarika kwa tasnia ya habari na utashi wa wanahabari, blogu na  uhuru wa wananchi kutoa maoni yao licha ya mazingira ya kisiasa kuminywa na utawala wa muda mrefu wa Rais Yoweri Museveni.

Rais Museveni mwenye umri wa miaka 73 amekuwepo madarakani  tangu 1986 amefanikiwa kubadilisha sheria  ya ukomo wa umri wa miaka 75 wa kugombea urais ambapo atapata fursa ya kugombea tena mwaka 2021. Chaguzi nchini Uganda zimekuwa zikitawaliwa na vurugu za polisi na wananchi, kuzimwa kwa intaneti na kuwekwa kizuizini kwa viongozi wa upinzani ikiwemo Kizza Besigye wa chama cha Forum for Democratic Change.

Kwa upande wa Kenya ambayo imekuwa ikisifika kwa kuimarisha misingi ya demokrasia katika ukanda wa Afrika Mashariki ambapo kwa mara ya kwanza mahakama ilifanikiwa kubatilisha matokeo ya uchaguzi wa Urais yaliyompa ushindi Rais Uhuru Kenyatta uliofanyika Agosti 2018. Uchaguzi ulirudiwa na Rais Kenyatta alichaguliwa tena.

Marudio ya uchaguzi yalilamikiwa na baadhi ya wachambuzi wa masuala ya kisiasa kuwa hayakuzingatia haki za binadamu ambapo watu ambao walipinga uchaguzi huo walikumbana na mkono wa dola. Matendo hayo ndiyo yaliiweka Kenya kwenye kundi la nchi zilizo na uhuru kiasi.

Burundi na Sudan Kusini zimewekwa kwenye kundi la nchi zisizo na uhuru kabisa kutokana na mapigano ya kikabila ambayo yamedhoofisha mfumo wa kisiasa wa kuongoza nchi. Vyombo vya habari na wananchi wanaotoa maoni tofauti na serikali wamekuwa wakiteswa, kufungwa na kuuwawa.

Chanzo: Freedom House           – Nchi zisizo na  uhuru  – Nchi zenye uhuru     – nchi zenye uhuru kiasi   

 

Hali ilivyo Afrika

Afrika kama zilivyo nchi za Afrika Mashariki hali ya demokrasia siyo ya kuridhisha ikizingatiwa kuwa asilimia 11 ya wakazi wapatao bilioni 1.02 wa bara hilo ndio wana uhuru wa kweli, huku 52% wana uhuru kiasi na 37% hawa uhuru kabisa.

Ripoti ya Freedom House inaeleza kuwa waliangazia nchi 49 za Afrika na kugundua kuwa nchi 8 (18%) ndio zina uhuru wa kweli, nchi 22 (43%) zina uhuru kiasi na 19 (39%) hazina uhuru kabisa. Nchi zinazotajwa kuwa na uhuru ni Afrika Kusini, Namibia, Botswana, Ghana, Togo, Senegal na Kisiwa cha Sao Tome.

 Sababu ya nchi nyingi za Afrika kuwepo kwenye kundi la zisizo na uhuru ni matokeo ya viongozi kukaa madarakani muda mrefu, vurugu za kisiasa na kikabila ambazo zimekuwa zikihatarisha haki za binadamu.

 

Demokrasia ya Dunia

Demokrasia ya dunia inakabiliwa na mzozo mkubwa wa kisiasa kuliko wakati mwingine ambapo mwaka 2017 ulishuhudia ukiukwaji mkubwa wa haki za binadamu ikiwemo kuminywa kwa  uchaguzi huru na kweli, haki za watu wachache, uhuru wa kujieleza, utawala wa sheria.

Nchi 71 kati ya 195 zimeshuhudiwa zikiteteleka katika kulinda haki za kisiasa na jamii ambapo ni nchi 35 tu ndizo zimeweza kulinda haki hizo. Kudhoofika kwa demokrasia kunaendelea kushuka kwa miaka 12 mfululizo na hatua muhimu zisipochukuliwa amani ya dunia itawekwa rehani.

Marekani ambayo ni bingwa wa demokrasia duniani nayo imeripotiwa na taasisi ya Freedom House kudhoofika katika kulinda haki za kisiasa na kijamii na kuzua mgongano wa mawazo miongoni mwa nchi zinazoibukia katika kujenga demokrasia ya dunia.

Tangu kuisha kwa vita baridi, nchi nyingi ziliachana na utawala wa kiimla na kugeukia demokrasia ya vyama vingi lakini hali hiyo imeanza kujitokeza tena ambapo idadi ya viongozi wanaoongoza kwa udikteta inaongezeka.

 

Uhuru wa nchi moja unategemea uhuru wa nchi zote

Demokrasia itabaki kuwa tunu muhimu kwa jamii zilizostaarabika, ikifungua milango ya uwazi, mawazo na fursa mpya na zaidi ya yote kulinda uhuru wa mtu mmoja mmoja. Ikiwa watu duniani kote wanadai mazingira mazuri ya kisiasa ni dhahiri wanakumbatia misingi ya demokrasia: uchaguzi huru, uhuru wa kujieleza, uwazi na uwajibikaji wa serikali, utawala wa sheria ambao hauingiliwi na polisi, jeshi au taasisi nyingine za nchi.

Hata hivyo, Karne ya 21 imeshuhudia ugumu wa kuifanya demokrasia kuwa endelevu ambapo baadhi ya nchi zinatekeleza lakini zingine zinapuuza. Utawala wa kidekteta wa Urusi na China unatambua wazi ili uendelee kuwepo unahitaji kuimarisha demokrasia katika nchi nyingine ili ziendelee kufaidika na mahusiano ya kidiplomasia. Ukuaji wa  demokrasia ni kulinda haki za watu wote duniani kupitia utandawazi   

Continue Reading

Afya

Is Tanzania’s Adolescent Fertility Rate Three Times Higher Than Global Counterparts?

Published

on

The Comprehensive Community-Based Rehabilitation in Tanzania (CCBRT), an organization ​which works to provide affordable medical and rehabilitative services for mothers and newborns throughout Dar-es-Salaam, marked World Contraception Day on September 26 with a call for more efforts to meet the reproductive health needs of teens between 15 and 19 years old.

The report highlights a worrying statistic — Tanzania’s adolescents are having almost three times as many children on average as their global counterparts, with 135 births per 1000 girls reported in the country, compared to an average of 44 per 1000 girls aged 15–19 worldwide in 2015.

CCRBT attributes the high adolescent fertility rate to a lack of access to contraceptive services, with Technical Advisor for Nursing Bola Abbas saying, that only about 8 per cent of current family planning clients are between the ages of 15 to 19.

On a national scale, Abbas explains, demand for family planning among adolescent girls is still very low, with only one out of every three of those who are sexually active within the 15 to 19 age group using modern contraceptive methods.

So the question is, how does Tanzania’s adolescent fertility rate compare to that of the rest of the world?

Pesacheck investigated the claim that Tanzanian adolescents are having three times as many children as their peers in the rest of the world and found that the statement is TRUE for the following reasons:

Tanzania’s adolescent fertility numbers are rather high, with 4.4% of girls aged 15 having given birth according to the country’s Demographic and Health Survey.

The Sustainable Development Goals call for countries to ensure universal access to sexual and reproductive healthcare services, including family planning, information and education, and the integration of reproductive health into national strategies and programmes by 2030.

The indicators for this goal are the proportion of women of reproductive age (15–49 years) who have their need for family planning satisfied with modern methods, and the adolescent birth rate (10–14 years and 15–19 years) per 1,000 women in that age group.

For several sub-Saharan countries, Tanzania included, access to modern family planning methods is low for this particular age group, and as a result, the regional average is 105 births per 1,000, which is more than double the global average.

Tanzania’s National Bureau of Statistics produced a national fertility and nuptiality report based on data from the 2012 national census, which shows that Adolescent Fertility Rate (AFR) was 81 births per 1,000 women aged 15–19.

The report further shows that in 2012, 23.3% of adolescent girls in the country had given birth to at least one child. Additionally, 42.2% of girls who had never attended school had given birth, compared to just 9% of those who had reached university.

This shows that there is a need for contraceptive access for teenage girls in Tanzania, especially for girls in rural areas and those with limited access to education.

The Tanzania Demographic and Health Survey 2015–16 indicates that 27% of girls aged 15–19 have given birth. Crude birth rates for girls aged 15–19 show that there 135 births per 1,000 girls in Mainland Tanzania and 132 per 1,000 girls in Zanzibar, way above the global average of 44. The data also shows that contraceptive access for this age group is also quite low, with 10.4% of girls aged 15–49 using any form of contraception.

It would therefore appear that the lack of access to contraceptives is contributing to the increased likelihood of adolescent girls getting pregnant.

So the claim by CCBRT that Tanzania’s adolescent fertility rate is almost three times the global average is TRUE. This is driven largely by a lack of access to contraceptives for young people in the 15–19 age group, and the relatively high levels of poverty that have driven many out of school and into early marriage.

As a result, the country is unlikely to meet the Sustainable Development Goal of overall good health and wellbeing of mothers unless it puts measures in place to ensure universal access to sexual and reproductive health-care services for girls and women of all ages.

Do you want us to fact-check something a politician or other public figure has said about public finances? Complete this form, or reach out to us on any of the contacts below, and we’ll help ensure you’re not getting bamboozled.

This report was written by PesaCheck Fellow Belinda Japhet, a Communications Consultant, Online Editor based in Tanzania. The infographics are by PesaCheck Fellow Brian Wachanga, who is a Kenyan civic technologist interested in data visualisation. This report was edited by PesaCheck Managing Editor Eric Mugendi.

Continue Reading

Muhimu Kusoma

Copyright © 2020 FikraPevu.com